Divan Edebiyatı Nedir?
Türk milletinin, İslamiyet’in etkisinde kalarak oluşturduğu edebiyata Divan Edebiyatı denir. Divan Edebiyatı “Klasik Edebiyat” olarak tanımlanır. Bu edebiyat “Saray ve Yüksek Zümre” edebiyatı olarak bilinmiş olsa da şairlerin şiirlerini “Divan” adlı kitaplarda toplamalarından ötürü, Divan adı ile ifade edilmektedir. Divan Edebiyatı Arap ve Fars kültürü etkisinde kalmış bulunup bu etkinin ardından oluşum ve gelişim sağlamıştır. Edebiyatımıza 11.yüzyılda dahil olan Divan Edebiyatı 1860 yılına kadar düzyazı ve şiir türünde yüzlerce eser vermiştir. Ancak bakıldığında Divan Edebiyatı şiir temelli olup, bu ağırlıkta kendini göstermiştir. Ayrıca bu edebiyat:
1)Oluşum Dönemi
2) Birinci Klasik Dönem
3) İkinci Klasik Dönem
Olmak üzere üç dönemde incelenmektedir.
Günümüzde “Eski Türk Edebiyatı” adı altında Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı Dönemine ait “Halk Edebiyatı” ve “Tekke Edebiyatı” anlayışlarının dışında kalıp Divan Edebiyatında “Klasik Türk Edebiyatı” benimsenmiştir. Divan Edebiyatında İslamiyet kaynak olarak görülmüş özellikle Fars Edebiyatı örnek alınmıştır. Divan Edebiyatında konular oldukça sınırlıdır: mitoloji, aşk hikayeleri, kadın, şarap, din ve tasavvufla ilgili konular üzerinde çok durulmuş, bu konuların dışına pek çıkılmamıştır. Divan Edebiyatı isminden de anlaşıldığı üzere toplumsal konulara yer vermemiş genellikle saraya sunulmuştur. Divan Edebiyatında aşk hep ön plandadır. Bu lirik anlayış bulunduğu hükümdarlık dönemine ve tasavvuf düşüncesine dayanır.
Divan Şiiri
Divan şiiri 13.yüzyılda parlayıp 19.yüzyılda etkisini kaybetmiştir. Şiirin konusu belirtildiği üzere sınırlı olup sabit bir anlayışa sahip olmuştur. Şiir dili Osmanlı Türkçesi olup karma bir dil kullanılır. Divan şiiri ağır bir dile sahiptir. Bu şiir kuralcı olup uslüba çok önem verir. Söz ve anlatım sanatlarına önem verilmiş, sanatlı anlatım ustalığa biçilmiştir.
Bazı divan şairleri;
Bağdatlı Ruhi , Fuzuli, Nefi, Nedim…
Divan şiiri örnekleri;
Fuzuli – Âşiyân-ı mürg-i dil zülf-i perişânındadır
Baki – Var Redifli Gazeli
Ve daha nice şair, şiirleri ile 11.yüzyıldan günümüze kadar Türk Edebiyatı’na “Divan Edebiyatı” adıyla imza bırakmıştır.
Batuhan Uzar
Eserde kullanılan fotoğraf Ayşen Eren tarafından çekilmiştir.
Batuhan Uzar’ın kaleme aldığı “Gökyüzü” adlı eseri okudunuz mu?
Divan Edebiyatı Nedir? Divan Edebiyatı Nedir? Divan Edebiyatı Nedir?
